ایہہ تہاڈا قصور نہیں سی: تصویر دے ذریعے کیتے جان والے استحصال نوں سمجھنا

تصویر١ں دی بنیاد تے زیادتی نوں سمجھنا: حقیقت جہڑی ہر پاکستانی سروائور نو جانن دی لوڑ اے

لمبائی: 35-45 منٹ (تقریبا)

جائزہ لین آلیاں لئی نوٹ

1. ایہہ سیشن آئی بی اے توں ہیلنگ تے بلوم دے اک لمے کورس تے مبنی اے  

2. ایہہ ساڈی تحقیقی رپورٹ دے آغاز دے حصے دے طور تے شئیرکیتا جائے گا تے چین دے وسائل دے صفحے توں وی لنک کیتا جائے گا۔ 

3. اس دا اردو، پنجابی، پشتو تے امید اے کہ بلوچی تے سندھی وچ ترجمہ کیتا جائے گا –

4. اک وار ترجمہ ہون دے بعد، اس نوں آڈیو یا ویڈیو دے طور تے ریکارڈ کیتا جائے گا

سیشن دا جائزہ

ایہہ سیشن تصویراں دے ذریعے ہون والی ذیادتی دا جائزہ پیش کردا اے تے اندرون تے بیرون ملک رہن والے وچ سروائورز لئی ایس دا کیہ مطلب ہو سکدا اے۔ اسی ایہ دریافت کراں گے کہ تصویر تے مبنی بدسلوکی دے طور تے کی شمار کیتا جاندا اے، ایہ کدی تہاڈی غلطی کیوں نئیں اے، تے اوہ کلیدی سچائیاں جہڑیاں تہاڈی ہیلنگ یعنی ذہنی تے جسمانی بہتری دے سفرنو سپورٹ کر سکدیاں نیں۔

P1: ہیلو۔ میں ثمرین آں، تے ایہ سمیرانیں ۔ اج ایتھے آن لئی تہاڈا شکریہ۔ ایہ سیشن چین دا اے، جہیڑا کہ خیراتی ادارہ اے

چین دنیا بھر وچ صنفی تشدد دے سروائورز دی مدد کردا اے۔ اسیں 2013 وچ پاکستان توں شروع کیتا سی پر ہن ہر تھاں لوکاں تک پہنچدے آں۔ اسی اک لمے عرصے توں ٹیک   tech دے غلط استعمال دے خلاف کم کر رئے آں، تے پچھلے سال تے ایس توں ودھ عرصے توں پاکستان چ عورتاں، جینڈر کوئر لوکاں تے پاکستانی ورثے آلے لوکاں دے تجربات تے تحقیق کرن چ گزاریا اے جہڑے بیرون ملک رہ رئے نیں تے اتھےپلے وڈے نیں۔ اسی ایس گروپ نو "ڈاسپورا" آکھاں گے۔ بھاویں ایہ تحقیق پاکستان دے بارے چ اے، اسی جاننے آں کہ ایہناں چوں بوہت سارے تجربے جنوبی ایشیا بھر چ عام نیں تے اسی اپنے جنوبی ایشیائی عملے تے کمیونٹی دے ارکان نو محسوس کیتا کہ ایہناں چوں بوہت سارے تجربے اوہناں دی زندگی دے تجربات نال گونج دے نیں۔

‍

[میزبان اپنے آپ نو متعارف کرواندے نیں]

P2:  سانوں واقعی خوشی اے کہ تسی سن رئے او۔ اسی جاننے آں کہ تصویر تے مبنی زیادتی دے بارے چ گل کرنا اوکھا ہو سکدا اے۔ لیکن اسی تہانوں شروع توں ای دسنا چاہنے آں: تہاڈے نال جو کجھ ہویا اوہ تہاڈی غلطی نئیں سی۔ 

P1: ایہ ٹھیک اے۔ اج اسی تصویر تے مبنی زیادتی دے بارے چ گل کرن جا رئے آں جہدے چ ایہ وی شامل اے کہ جدوں کوئی تہاڈی اجازت دے بغیر تہاڈی تصویراں یا ویڈیوز شیئر کردا اے، یا دوجیاں نال شیئر کرن دی دھمکی دیندا اے۔ یا کوئی تہاڈی تصویراں بنان لئی اے آئی AI دا استعمال کردا اے تے جانندا اے کہ تہانوں نقصان پہنچائے گا۔ اسی اوہناں اہم سچائیاں نو دریافت کراں گے جہناں نو ہر سروائورنو جاننا چاہیدا اے - اوہ سچائیاں جہڑیاں دوجیاں نے تہانوں دسی ہوئی گلاں نو چیلنج کر سکدیاں نے۔ جے تسی بحران چ او، تے ساڈی ویب سائٹ chayn.co   دی ڈائریکٹری ویکھو۔ جے تسی بدسلوکی دی رپورٹ کرن یا آن لائن محفوظ رہن دے بارے چ ہور جاننا چاہندے او، تے www.chayn.co/resources تے ساڈی Do It Yourself آن لائن سیفٹی گائیڈ ویکھو۔

 P1: ہاں، اس سیشن چ اسی اپنے اندر ویکھن جا رئے آں کہ ایہ زیادتی ساڈے تے کیویں اثر پا سکدی سی۔ ایہ اوکھے احساسات یا یاداں نوں جنم دے سکدا اے۔ مہربانی کر کے تہانوں جو وی دیکھ بھال دی لوڑ اے اوہ کرو۔ تسی کسی وی ویلے رک سکدے او، وقفے لے سکدے او، یا جدوں تسی دوبارہ ذہنی طور تے تیار ہو جاؤ تے واپس آ سکدے او۔ تہاڈی بھلائی سب توں زیادہ اہمیت رکھدی اے۔

 P2: آؤ اوہناں سوالاں توں شروع کردے ہاں جنہاں نوں اسیں اکٹھے کھوجاں/ٹٹولاں گے۔ ساڈی برادریاں وچ تصویر تے مبنی بدسلوکی کیہو جئی لگدی اے، بھاویں اوہ پاکستان وچ ہووے یا پاکستان توں باہر؟ تے ایہ ساڈے تے ساڈے فیملی تے کیویں اثر پاندا اے؟ 

P1: جے تہاڈے نال انج ہویا اے، تے تسی اپنے آپ توں پچھیا ہووے گا - میرے نال انج کیوں ہویا؟ ساڈے آلے دوالے دیاں عورتاں نال انج کیوں ہوندا اے؟ 

P2: اسی اک دوجے دا کیویں ساتھ دے سکنے آں؟ اسی مدد کیویں لبھ سکنے آں؟ تے آخر چ، کیہڑیاں سچائیاں ساڈی شفا یابی یعنی ہیلنگ نو سپورٹ کر سکدیاں نیں؟ سانوں کی یاد رکھن دی لوڑ اے؟

 P2: چلو ایہ سمجھن نال شروع کردے آں کہ تصویر تے مبنی زیادتی اصل چ کی اے۔ بہت سارے لوک سوچدے نیں کہ تصویراں تے مبنی زیادتی وچ صرف عریاں/بے لباس تصویراں یا جنسی تصویراں شامل ہوندیاں نیں. اس چ ٹیک کمپنیاں تے ایتھوں تیکر کہ حکومتاں وی شامل نیں، خاص طور تے مغربی ملکاں چ۔ پر حقیقت ایس توں کدرے وڈی اے۔ تے اسی ایہ جاننے آں کیونکہ پاکستانی تے جنوبی ایشیائی ہون دے ناطے، ساڈی پرورش ہمیشہ اپنے آنر دی   حفاظت کرن لئی کیتی گئی اے۔ساڈیاں آستیناں کنیاں چھوٹیاں نیں؟ ساڈی گردن دی لکیر کِنی ڈیپ ڈیپ اے؟ کی اسی دپٹہ پا رئے آں؟ اسی جینز کیوں پا رئے آں؟ جے اسی دوستاں یا ساتھیاں دے نال باہر جا رئے آں – تے پک کرو کہ کوئی تصویر نئیں بنائی گئی تے جے اوہ بنائیاں گئیاں نیں تے فیر سوشل میڈیا تے اپ لوڈ نئیں کیتیاں گئیاں کیونکہ لوکی کی کہن گے؟ خاص طور تے جے ایہہ رات نوں ہووے! کدی کدی انج لگدا اے کہ ساڈے سر وچ ہمیشہ اک پوشیدہ  آڈینس ہوندے نیں جہڑے ساڈے کماں نوں ڈکٹیٹ کردے نیں۔ تے ایہ ہمیشہ ساڈی غلطی ہوندی اے۔ 

P1: تسی بالکل ٹھیک آکھدے او۔ تے اوس بندے، اوہدے ٹبر تے اوہدی برادری تے منحصر اے – ایہ اصول وی بدل جاندے نیں۔ ایہ تہاڈے گھ ya ی نجی تھاں تے تصویراں بنائیاں جا سکدیاں نیں…. یا مہندی تے نچنا یا بار یا پب چ کسے تقریب یا پارٹی تے جانا ہو سکدا اے (بھاویں تسی شراب نئیں پی رئے ہوو)۔ یا ایہ کسے اجہے بندے دے نال تصویر وی ہو سکدی اے جہڑاکلوز فیملی نئیں اے۔ 

P2: کدی کدی ایہ بندے دی تصویر وی نئیں ہوندی۔ اسی انج دے کیساں دے بارے چ سُنیا اے جتھے گل بات دے سکرین شاٹس شیئر کیتے گئے سن۔ یا جتھے اک عام تصویر پوسٹ کیتی گئی سی جہدے وچ جنسی طور تے واضح کیپشن یا گانے شامل کیتے گئے سن۔ یا اس نو ہور نقصان دہ بنان دے لیی تبدیل تے ترمیم کیتی گئی۔

 P1: سمجھن دی سب توں اہم گل ایہ اے: جو چیز کسے تصویر نو " فحش" یا "نجی" بناندی اے اوہ اوہ نئیں اے جہڑی تصویر وچ اے۔ ایہہ گل اے کہ تسی ایہنوں شیئر کرن دا انتخاب کیتا یا نئیں۔ ایہہ تہاڈی اجازت دے بارے چ اے۔ تہاڈی رضامندی۔ جے تسی پاکستانی ڈائسپورا دا حصہ او تے اک اجہے ملک وچ رہندے او جتھےکلچرل ایکسپیکٹیشن تے  آنردی حقیقتاں مختلف نیں، تے کوئی کہہ سکدا اے، تسی زیادتی دا تجربہ نئیں کیتا کیونکہ تہاڈی جیہڑی تصویر لیک ہوئی سی یا تہانوں دھمکی دتی گئی سی اوہدے وچ کوئی عریانیت نئیں سی۔ 

P2: پر گل ایس بارے نئیں اے۔ اک عام تصویر جہنوں تسی کسے بندے نال نجی طور تے سانجھا کیتا اے اوہ اودوں انٹیمیٹ یا پرائیویٹہو جاندی اے جدوں اوہ بندہ تہاڈی اجازت دے بغیر شیئر کردا اے۔ خلاف ورزی عریانیت دے بارے چ نئیں اے - ایہ رضامندی دے بارے چ اے۔ جے کوئی تہاڈی تصویراں نوں شیئر کردا اے، شیئر کرن دی دھمکی دیندا اے، یا کسے وی طرحاں استعمال کردا اے جس تے تسی راضی نئیں سی - تے جے اس نال تہانوں نقصان ہوندا اے - تے ایہ تصویر تے مبنی زیادتی اے۔ 

P1: سانوں پتہ اے کہ لوک ایس بحث تے  کنسینٹ یعنی رضامندی دی مختلف سمجھ دے نال آ سکدے نیں۔ ایس گل تے شرمندگی دی کوئی گل نئیں — ایہ اوہ گل اے جس بارے اسی اپنی رہتل وچ اکثر گل نئیں کردے۔ یا جے اسی کردے آں، تے ایہنوں اکثر غلط سمجھیا جاندا اے۔یا اس نو ہور نقصان دہ بنان دے لیی تبدیل تے ترمیم کیتی گئی۔

 P1: سمجھن دی سب توں اہم گل ایہ اے: جو چیز کسے تصویر نو " فحش " یا "نجی" بناندی اے اوہ اوہ نئیں اے جہڑی تصویر وچ اے۔ ایہہ گل اے کہ تسی ایہنوں شیئر کرن دا انتخاب کیتا یا نئیں۔ ایہہ تہاڈی اجازت دے بارے چ اے۔ تہاڈی رضامندی۔ جے تسی پاکستانی ڈائسپورا دا حصہ او تے اک اجہے ملک وچ رہندے او جتھے ثقافتی توقعات تے حیا دی حقیقتاں مختلف نیں، تے کوئی کہہ سکدا اے، تسی زیادتی دا تجربہ نئیں کیتا کیونکہ تہاڈی جیہڑی تصویر لیک ہوئی سی یا تہانوں دھمکی دتی گئی سی اوہدے وچ کوئی عریانیت نئیں سی۔ 

P2: پر گل ایس بارے نئیں اے۔ اک عام تصویر جہنوں تسی نجی طور تے کسے بندے نال سانجھا کیتا اے اوہ اودوں فحش ہو جاندی اے جدوں اوہ بندہ تہاڈی اجازت دے بغیر شیئر کردا اے۔ خلاف ورزی عریانیت دے بارے چ نئیں اے - ایہ رضامندی دے بارے چ اے۔ جے کوئی تہاڈی تصویراں نوں شیئر کردا اے، شیئر کرن دی دھمکی دیندا اے، یا کسے وی طرحاں استعمال کردا اے جس تے تسی راضی نئیں سی - تے جے اس نال تہانوں نقصان ہوندا اے - تے ایہ تصویر تے مبنی زیادتی اے۔ 

P1: سانوں پتہ اے کہ لوک ایس بحث تے کنسینٹ یعنی رضامندی دی مختلف سمجھ دے نال آ سکدے نیں۔ ایس گل تے شرمندگی دی کوئی گل نئیں — ایہ اوہ گل اے جس بارے اسی اپنی رہتل وچ اکثر گل نئیں کردے۔ یا جے اسی کردے آں، تے ایہنوں اکثر غلط سمجھیا جاندا اے۔یا اس نو ہور نقصان دہ بنان دے لیی تبدیل تے ترمیم کیتی گئی۔ 

سمجھن دی سب توں اہم گل ایہ اے: جو چیز کسے تصویر نو " فحش " یا "نجی" بناندی اے اوہ اوہ نئیں اے جہڑی تصویر وچ اے۔ ایہہ گل اے کہ تسی ایہنوں شیئر کرن دا انتخاب کیتا یا نئیں۔ ایہہ تہاڈی اجازت دے بارے چ اے۔ تہاڈی رضامندی۔ جے تسی پاکستانی ڈائسپورا دا حصہ او تے اک اجہے ملک وچ رہندے او جتھے ثقافتی توقعات تے حیا دی حقیقتاں مختلف نیں، تے کوئی کہہ سکدا اے، تسی زیادتی دا تجربہ نئیں کیتا کیونکہ تہاڈی جیہڑی تصویر لیک ہوئی سی یا تہانوں دھمکی دتی گئی سی اوہدے وچ کوئی عریانیت نئیں سی۔ 

P2: پر گل ایس بارے نئیں اے۔ اک عام تصویر جہنوں تسی کسے بندے نال نجی طور تے سانجھا کیتا اے اوہ اودوں مباشرت ہو جاندی اے جدوں اوہ بندہ تہاڈی اجازت دے بغیر شیئر کردا اے۔ خلاف ورزی عریانیت دے بارے چ نئیں اے - ایہ رضامندی دے بارے چ اے۔ جے کوئی تہاڈی تصویراں نوں شیئر کردا اے، شیئر کرن دی دھمکی دیندا اے، یا کسے وی طرحاں استعمال کردا اے جس تے تسی راضی نئیں سی - تے جے اس نال تہانوں نقصان ہوندا اے - تے ایہ تصویر تے مبنی زیادتی اے۔ 

P1: سانوں پتہ اے کہ لوک ایس بحث تے رضامندی دی مختلف سمجھ دے نال آ سکدے نیں۔ ایس گل تے شرمندگی دی کوئی گل نئیں — ایہ اوہ گل اے جس بارے اسی اپنی رہتل وچ اکثر گل نئیں کردے۔ یا جے اسی کردے آں، تے ایہنوں اکثر غلط سمجھیا جاندا اے۔ وچ گل نئیں کیتی ہووے گی۔ لیکن فیر وی، اسی اپنے جسماں وچ موجود ہون دے ذریعے، اسی کی رضامندی دتی اے، اس دے بارے وچ پیغامات دے نال بمباری کیتی جاندی اے۔ سانوں دسیا گیا ہووے گا کہ اسی کجھ خاص کپڑے پا کے یا صرف اک جسم رکھ کے اپنے آپ نو سیکسوالوز کر رئے آں۔ اس طرح دی جنسی کاری خاص طور تے نوجوان کڑیاں تے کیتی جاندی اے۔ اسی، ہمیشہ دی طرح، اعتماد نال کہہ سکنے آں: تصویر تے مبنی زیادتی تہاڈی غلطی نئیں سی۔ تسی ایہنوں دعوت نئیں دتی۔ تسی ایس دے مستحق نئیں سی۔

 P2: تے، رضامندی دی نسوانیت پسند  سمجھ یا انڈرسٹنڈنگ کی اے؟ رضامندی آزادی نال دتی جانی چاہیدی اے۔ دوجے لفظاں چ، ساڈے اوپر کسے دا کوئی دباؤ، ہیرا پھیری، دھمکی یا جبر نئیں اے۔ رضامندی دین لئی، سانوں آگاہ تے شعوری ہونا چاہیدا اے۔ رضامندی نئیں دتی جا سکدی جے کوئی نشے چ اے، سو رہیا اے، یا مضبوط نشے یا دوائیاں دے اثر ہیٹھ ہون دی حالت چ اے یا بے ہوش اے۔ جے کوئی ساڈی تصویر کھچدا اے جدوں اسی کسے ویاہ تے نچ رئے ہوندے آں، یا دوستاں نال ہس رئے ہوندے آں یا کسے رشتے دار دے گھر سُتے ہوندے آں تے سانوں دسے بغیر، اسی رضامندی نئیں دتی۔ رضامندی وی مخصوص اے۔ اک شے لئی ہاں کہنا، جویں کہ گلے لانا یا ہتھ پھڑنا، دا ایہ مطلب نئیں کہ اسی  فزیکل انٹیمیسی یعنی جنسی کماں تے رضامند آں۔ اس دا مطلب ایہہ وی ہے کہ جے اسیں کسے گلّ نوں پہلاں وی کئی واری 'ہاں' کہہ دتا تاں اس وار وی 'نہیں' کہہ سکنے آں۔ تسی اپنی منگیتر نوں مختلف لباس آزمان دیاں تصویراں گھلیاں ہون گیاں۔ اوہناں نے تہانوں پچھیا ہووے گا کہ کی اوہ ایہنوں اپنے دوست یا بھین نال شئیرکر سکدے نیں؟ لیکن اوہ تہاڈی نجی تصویراں شیئر کرن لئی اس نو جوازنئیں سمجھ سکدے۔ 

P1: رضامندی الٹ سکدی اے تے کسی وی ویلے واپس لئی جا سکدی اے۔ کسے گلّ نوں پہلاں تاں 'ہاں' کہہ دتا تاں وی بعد وچّ 'نہیں' کہہ سکنے آں۔ ماڈل کسے مہم دے حصے دے طور تے تصویراں کھچن تے رضامند ہو سکدے نیں، لیکن ایس دا ایہ مطلب نئیں کہ اوہ فوٹو گرافر ولوں ہمیشہ لئی جس وی طریقے نال استعمال کیتےجان۔ رضامندی دی اطلاع دتی گئی اے۔ دوجے شبداں وچ، سانوں دھوکھے توں بغیر ایس گل توں آگاہ ہونا چاہیدا اے کہ کیہ ہو رہیا اے، یا ہون والا اے۔ رضامندی آزادانہ طور تے نئیں دتی جاندی جے کسے دے کول دوجے تے طاقت اے، یا اختیار اے، تے اوہ اوس عہدے دا غلط استعمال کر رہیا اے۔ ایس دا مطلب اے، ساڈا باس، ساڈے گریڈاں دے انچارج پروفیسر، کوئی وڈا، یا کوئی وی جیہڑا ساڈے اوپر اپنا اختیار ورتدا اے تے سانوں بے چینی محسوس کرواندا اے۔ 

P2: رضامندی ہمیشہ زبانی نئیں ہوندی۔ چپ کدی وی رضامندی نئیں ہوندی۔ کسے وی صورت چ چپ نوں 'ہاں' دے طور تے نئیں سمجھیا جانا چاہیدا۔ تسی جسمانی تھاواں دی طرح آن لائن تھاواں تے وی محفوظ رہن دے مستحق او۔ اپنی حفاظت نو سمجھنا تے ایہ جاننا کہ اپنے آپ نو بچان دے طریقے موجود نیں، بااختیار بنان آلا ہو سکدا اے۔ ہنڑ، چلو تصویر تے مبنی زیادتی تے رضامندی تے واپس چلدے آں۔ اسی اپنے لئی ایہ گل دہرانا چاہنے آں: ساڈے سب نوں اپنی تصویر دا حق اے۔ کوئی وی ساڈے کولوں ایہ نئیں کھوہ سکدا۔ 

P1: اسی چائن چ سنن آلیاں ساریاں کہانیاں توں جاننے آں، خبراں چ ویکھنے آں یا اپنے تجربیاں چ کہ زیادتی کرن آلے کوئی اجہا بندہ ہوندے نیں جہدا ساڈے نال کوئی رومانٹک تعلق ہوندا اے، جویں کہ کوئی ساتھی، منگیتر، سابقہ ساتھی یا کوئی اجہا بندہ جہنوں اسی  اِنکار کردتا ہووے۔ کوئی رشتہ ختم ہون دے بعد اوہ ساڈی تصویراں نوں سانوں قابو کرن، دھمکی دین یا تکلیف دین لئی استعمال کر سکدے نیں۔

 پی ون:لیکن ایہ صرف انٹیمیٹ یا رومینٹک رشتےنئیں ہن۔ زیادتی کرن آلا اک ساتھی، اک گوانڈھی، اک جانن آلا، اک کزن، سابقہ دوست، سسرال، وڈے ٹبر دے ارکان یا کوئی مکمل اجنبی ہو سکدا اے۔ بدقسمتی نال، ساڈے معاشرے وچ، اک ویاہ دے اندر رہنا اک قابل احترام عورت دا سب توں اہم فرض سمجھیا جاندا اے، تے عورتاں تے اوہناں دے ٹبراں لئی بدنامی وی اے۔ سسرالی جبر تے  پُرتشدد شادیاں توں وکھ ہون دی کوشش کرن والیاں عورتاں نوں  نجی تصویراں تے ویڈیوز شیئر کرن دی دھمکیاں دیندے نیں تے بلیک میل کردے نیں۔ عورتاں چپ ہو جاندیاں نیں۔ طلاق منگنا بند دنڈیاں نے ۔ اول تے اپنے ٹبر نو دسدیاں نئیں ۔ جے دسن وی تے او وی چپ رین ڈا پاٹ پرا نڈ ے نے تے قسمت سمجھ کے سمجھوتا کرن ڈا کیندے نے. سانوں اکثر آکھیا جاندا اے "قسمت تو خدا بناتا /قسمت خدا نے طے کیتی اے"، جویں ساڈی زندگی بدسلوکی برداشت کرن دے قابل اے۔

 P2: ہاں تے اسی "جو اللہ کو منظور یا رب کی مرزی" انج سُندے آں جیویں سانوگالھاں کڈھن  تے سانو ہے ساڈے نال زیادتی دا دوشی ٹھیران آلیاں دی کوئی ذمہ داری نئیں ہوندی تے نہ ای اوہناں نوں احتساب کرن دی لوڑ اے۔ اس دا مطلب اے کہ ساڈے چوں کجھ چپ ہو سکدے نیں، ایس گل توں ڈردے ہوئے کہ ایس نوں ہور سامنے لیان دا مطلب ایہ ہووے گا کہ تسی ہور تکلیف دہ بیان سنو گے تے سانوں ہور الگ تھلگ کر دیو گے۔ تے تیزی نال، اسی انج دے معاملات ویکھ رئے آں جتھے زیادتی کرن آلا اک اجنبی اے۔ کوئی اجہا بندہ جس نے اکاؤنٹ ہیک کیتا ہووے، تصویراں لبھیاں ہون، یا نامعلوم نمبراں توں عورتاں نوں بلیک میل کر رہیا ہووے۔ کجھ زیادتی کرن آلے ہن مکمل طور تے جعلی تصویراں بنا رئے نیں - جنہاں نو ڈیپ فیکس آکھیا جاندا اے - جہڑیاں اصلی لگدیاں نیں۔ اوہ کسے دی جنسی یا نامناسب تصویراں بنا سکدے نیں، بھاویں کہ کوئی تصویر موجود نئیں سی۔ سوشل میڈیا، تے واٹس ایپ نے تصویراں نو دور دور تک سفر کرنا بہوں سوکھا بنا دتا اے۔ ایہ بہوں پریشان کن اے کیونکہ انہاں کمیونٹیز چ جتھے حیا اہم اے، اک اے آئی توں تیار کردہ تصویر اک حقیقی تصویر دے طور تے اوہی نتائج پیدا کر سکدی اے۔ لوکاں نوں شاید یقین نہ ہووے کہ ایہ جعلی اے۔ تے کدی کدی صرف انج دی تصویر رکھن دی افواہ - جعلی یا حقیقی - اینی بے عزتی سمجھی جاندی اے کہ ایہدے تباہ کن نتائج نکل سکدے نیں۔ تے بہت سارے سروائورتصویراں دے ونڈن دے خوف توں کئی سالاں توں بلیک میل کرن آلیاں نوں پیسے دین گے۔اس نوں ہور سامنے لیان توں ڈرن دا صرف ایہ مطلب ہووے گا کہ تسی ہور تکلیف دہ بیان سنو گے تے سانوں ہور الگ تھلگ کر دیو گے۔۔

P1: ایہ گل سمجھنی ضروری اے کیونکہ کدی کدی لوکی کہن گے "تہانوں بہتر جاننا چاہیدا سی" یا " تسی اوہناں تے اعتبار کیوں کیتا؟" پر کوئی وی زیادتی کرن آلا ہو سکدا اے۔ 

P2: ایتھوں تیکر کہ اوہ لوک جنہاں تے اسی سوچدے ساں کہ اسی اعتبار کر سکنے آں۔ ایتھوں تیکر کہ اوہ لوک جنہاں نال اسی پیار کرنے آں۔ ایتھوں تیکر کہ ٹبر دے لوک وی۔ زیادتی ہُن وی اوہناں دی مرضی اے، تہاڈی غلطی نئیں۔

 P1: پر انج کیوں ہوندا اے؟ لوک انج کیوں کردے نیں؟ 

P2: تصویر تے مبنی زیادتی نو نقصان پہنچان دے لیی استعمال کیتا جاندا اے: سانوں بولن توں چپ کرانا; ساڈے اعتماد یا پبلک پریسنس نو گھٹ کرنا; ساڈی ساکھ نو نقصان پہنچانا یا نقصان پہنچان دی دھمکی دے کے سانوں شرمندہ کرنا; سانوں ٹبر، دوستاں تے سنگیاں توں وکھرا کر کے، ٹالنا; مضبوط ہتھیار، تعمیل یا مسلسل رابطے نو مجبور کرن دے لی لیوریج دے طور تے تصاویر دا استعمال کرنا; مالی بھتہ خوری; تے جنسی تسکین۔ ایہ محرکات اکثر اک دوجے تے اوورلیپ ہوندے نیں تے اک دوجے نوں تقویت دیندے نیں۔ 

P1: ایہ مرداں دی طاقت دے گرد بنے ہوئے معاشرے وچ رہن تے آندا اے، اک اجہا معاشرہ جہڑا عورتاں دے جسماں تے انتخاباں نو کنٹرول کردا اے، تے ساڈی اوقات نو عزت تے حیا ورگے تصورات نال جوڑدا اے۔ 

P2: زیادتی کرن آلےپیسے، طاقت، بدلہ لین لئی، سانوں چپ کروان لئی، کنٹرول برقرار رکھن لئی تے سانوں تے ساڈے ٹبراں نو شرمندہ کرن لئی ساڈی تصویراں نو ہتھیار دے طور تے استعمال کرن نوں اپنا حق سمجھدے نیں - لیکن زیادتی ہمیشہ اوہناں دی چوائس ہوندی اے، تے کدی وی تہاڈی غلطی نئیں ہوندی۔ تے شرم اوہناں دی اے ساڈی نئیں 

P2: چلو اک لمحے لئی ایتھے رکدے آں۔ اسی گل بات کر رئے آں کہ تصویر تے مبنی زیادتی کی اے تے ایہ کون کردا اے۔ اگے ودھن توں پہلاں، چلو اکٹھے ساہ لیندے آں۔ 

P1: جے تسی چاہو، تے تسی چار لئی ساہ لے سکدے او، چار لئی روک سکدے او، تے چار لئی ساہ کڈ سکدے او۔ چلو رل کے کرئیے۔ میں تیرے لئی گنتی کراں گا۔ ساہ لوو... 1، 2، 3، 4. ہن اپنا ساہ روکو۔ 1، 2، 3، 4. ہن اسی ہولی ہولی ایہنوں باہر کڈھاں گے۔ 1، 2، 3، 4. 

P2: ہن، اسی اک اوکھے موضوع تے جانا چاہنے آں:  سروائورز تے ایس دا اثر۔ اسی جاننے آں کہ ایہ سننا اوکھا ہو سکدا اے، لیکن ایہ ناں دینا ضروری اے کہ اصل چ کی ہو رہیا اے۔ 

P1:پاکستانی ٹبراں وچ، امیج بیسڈ زیادتی دے نتائج شدید ہو سکدے نیں۔ اوہ ذاتی تکلیف یا شرمندگی توں بہوں اگے جاندے ہن۔ سروائورز نوں خاندانی تنازعہ، اوہناں دی ساکھ نوں نقصان، اوہناں دی برادری توں کٹ دتا جانا، اوہناں نوں دسیا جاندا اے کہ اوہناں نال دوستی کرنی اے، اوہناں توں اوہناں دا فون کھوہ لیا جاندا اے، اوہناں نوں کم یا تعلیم توں کڈھ دتا جاندا اے، اوہناں نوں ویاہ تے مجبور کیتا جاندا اے، حملہ کیتا جاندا اے تے ایتھوں تیکر کہ عزت دے ناں تے موت وی۔ تے اسی سارے اوہ کہانیاں سنیاں ہون گیاں۔ جے اوہ ڈائاسپورا وچ نیں، پاکستان واپس گھل دتے جا رئے نیں جتھے ماں پیو نوں پتہ اے کہ اوہناں نوں کسے وی قانونی یا کمیونٹی سپورٹ توں کٹ دتا جائے گا جہڑی اوہ جاندے نیں کہ اوہ اوس ملک وچ نیں جتھے اوہ پلے وڈے ہوئے نیں۔ تے اسی سارے اوہناں زنانیاں دیاں کہانیاں جاندے آں جنہاں نوں ایس خطرے دا سامنا کرنا پیا اے تے اوہناں زنانیاں دیاں کہانیاں جنہاں نے اپنی جاناں گوا دتیاں نیں۔

 P2: ساڈے وچوں کنے لوکاں نے اپنی آزادیاں تے پابندی دا سامنا کیتا اے یا ڈریا اے تے ایس لئی اوہناں نے کدی ویجدوں کوئی سانوں ہراساں کر رہیا سی اپنے ماں پیو یا مرد رشتے داراں نوں نئیں دسیا ؟ اسی جاننے آں کہ ایس نال سانوں گھروں باہر نکلن، فون استعمال کرن یا دوستاں نال ملن دی اجازت نئیں دتی جا سکدی۔ سارے ٹبر انج دا رد عمل نئیں ظاہر کرن گے تے کجھ اجہے وی ہون گے جنہاں دے پیو تے بھرا ہون گے پر اسی جاننے آں کہ افسوس دی گل اے کہ ساڈے وچوں بہت سارے لوکاں لئی ایہ خوف حقیقت اے۔اس بحث وچ، اسی ہیلنگ دے بارے وچ گل کر رئے آں لیکن جے تسی بحران وچ او، تے ساڈی ویب سائٹ chayn.co تے ڈائریکٹری ویکھو۔ 

P1: ایہ سننا واقعی پریشان کن تے خوفناک اے کہ ایہ اثرات کِنّے بہتے ہو سکدے نیں. ایہ ایس لئی اے کیونکہ کئی کمیونٹیز وچ، شرم نو اجتماعی طور تے ویکھیا جاندا اے۔ جدوں کسے بندے نال کجھ ہوندا اے، خاص طور تے کسے عورت نال، تے ایہ ساڈے سارے ٹبر دی عزت یا ساکھ نوں متاثر کرن دے طور تے ویکھیا جاندا اے۔ رشتے دار ملوث ہو جاندے نیں۔ اس "اعزاز" دا بوجھ تقریباً مکمل طور تے عورتاں تے پیندا اے۔ بھاویں تسی صورتحال پیدا نئیں کیتی، بھاویں تسی اپنیاں تصویراں نوں شیئر کرن تے رضامند نئیں سی—تہانوں دوش دتا جا سکدا اے۔ تے سماجی فیصلہ تیز ہو سکدا اے۔ لوک گپ شپ کر سکدے نیں، تہاڈے ٹبر توں پرہیز کر سکدے نیں، یا تہاڈے نال ڈسکرمنیٹری سلوک کر سکدے نیں۔ ایہو وجہ اے کہ کجھ عورتاں نوں اپنے ٹبراں ولوں شدید نتائج دا سامنا کرنا پیندا اے۔

 P2: تے ہنڑ تیکر، اسی صرف دوجے لوکاں دےسروائور تے اثرات تے گل بات کیتی اے – غصے، جرم تے شرمندگی دے احساس وی نیں جہناں نو اسی ایہ سوچ کے اندر ول مڑنے آں کہ ایہ ساڈی غلطی اے کہ ایہ ساڈے نال ہویا تے اسی اپنے ٹبر تے شرمندگی لیائی۔ اسی اپنے ماں پیو دے سر نو اُچا کرن دی وجہ بننا چاہنے آں، تے جدوں سانوں دسیا جاندا اے کہ ایہ شرمندگی دی وجہ توں جھک رہیا اے تے اسی اپنے آپ تے الزام چُکنے آں۔ پر ایہہ ساڈی شرم دی گل نئیں کہ اسی ڈھوئیے۔ ایہہ ساڈا کوئی قصور نہیں۔ اعتبار کرنا، زندگی گزارنا چاہنا تے خوش رہنا ساڈا قصور نئیں اے۔

 P1: اسی جاننے آں کہ تہانوں جس طرح ہونا چاہیدا اے، اوہدی حمایت، یقین، حفاظت نہ کرنا کِنا اوکھا ہو سکدا اے۔ تُسی حمایت دے مستحق او، سزا نئیں۔ تُسی یقین کرن دے مستحق او، الزام نئیں۔ تسی تحفظ دے مستحق او، ترک کرن دا نئیں۔سز

P2: شرمندگی اوس بندے دی اے جس نے تہاڈی رازداری تے رضامندی دی خلاف ورزی کیتی۔ تہاڈے لئی نئیں۔

 P1: ہن، تصویر تے مبنی زیادتی دا سامنا کرنا بہت سارے اوکھے جذبات پیدا کردا اے۔ تے اسی ایہناں چوں کجھ دا ناں لینا چاہنے آں، کیونکہ کدی کدی صرف ایہ جاننا کہ جو کجھ اسی محسوس کر رئے آں اوہ کسے نہ کسے طراں سانجھا کیتا جاندا اے، مددگار ثابت ہو سکدا اے۔ 

P2: اسی خوف محسوس کر سکنے آں—جان پہچان توں ڈردے آں، جے دوجیاں نوں پتہ لگ جاندا اے تے کی ہو سکدا اے، ساڈی تصویراں دے دوبارہ ابھرن توں۔ خوف ساڈے جسماں وچ وی بیٹھ سکدا اے—جیویں ساڈے ڈھڈ وچ اک گنڈھ ہوندی اے جدوں ساڈا فون بجدا اے، یا جدوں اسی کسے نوں فوٹو کھچدے ویکھنے آں تے ساڈا دل دھڑکدا اے۔

P1: اسی شرمندگی یا جرم محسوس کر سکنے آں، بھاویں ایہ ساڈی غلطی نئیں سی۔ ایہ احساس اکثر  وکٹم نوں الزام لان آلے پیغامات توں آندے نیں جہناں نو اسی اندرونی بنا لیا اے۔ 

P2: اسی دھوکہ محسوس کر سکنے آں - اوس بندے ولوں جس نے ساڈی تصویراں شیئر کیتیاں، ٹبر ولوں جس نے ساڈی حمایت نئیں کیتی، یا اوہناں نظاماں ولوں جنہاں نے سانوں ناکام بنایا۔

P1: تے اسی غصہ محسوس کر سکنے آں۔ بدسلوکی کرن آلے تے، اوہناں نتائج تے جہناں نو اسی ہن ٹُرن دی کوشش کر رئے آں، تے ایہ سب کجھ ناانصافی اے۔ 

P2: ایہ سارے احساس درست ہن۔ زیادتی دے بعد محسوس کرن دا کوئی "صحیح" طریقہ نئیں اے۔ 

P1: ہن، اسی ایہ وی مننا چاہنے آں کہ لوکاں دے کجھ گروہاں نوں ہور وی وڈے خطریاں دا سامنا کرنا پیندا اے۔

 P 2: مثال دے طور تے، کوئیر عورتاں، ٹرانس عورتاں، تے اوہ لوک جہڑے صنفی غیر مطابقت آلے طریقیاں نال پیش کردے نیں، اکثر نشانہ بنائی گئی ہراساں کرن دا سامنا کردے نیں۔ اوہناں نوں اوہناں دی شناخت یا جنسیت نوں اوہناں دی رضامندی توں بغیر ظاہر کرن دی دھمکی دتی جا سکدی اے تے اوہناں نوں ودھدے ہوئے تشدد دا سامنا کرنا پے سکدا اے۔ ایس گل تے منحصر اے کہ اوہ کتھے نیں، قنون اوہناں لئی کوئیر ہون نوں جرم بنا سکدے نیں، اس لی ایہ  ناصرف اوہناں دے آلے دوالے دے لوکاں یا آن لائن لوکاں ولوں زیادتی تے تشدد دا سامنا نئیں کرنا پئے گا - اوہناں نوں قانونی نتائج دا وی سامنا کرنا پے سکدا اے۔ 

P1: اس نال ریاستی اداریاں تے قانون نافذ کرن آلے اداریاں نو اوہناں دے جان لئی محفوظ تھاں نئیں بنایا جائے گا، تے کمیونٹی دی مدد لبھنا مشکل تے خطرناک اے، جہڑا کہ بہوں اوکھا اے کیونکہ کمیونٹی دی مدد اک تبدیلی آلا، زندگی بچان آلا تجربہ ہو سکدا اے۔ اسی ایہ وی جاننے آں کہ نوجوان عورتاں نو اکثر ہم عمراں یا سابقہ ساتھیاں ولوں گروم کیتا جاندا اے، بلیک میل کیتا جاندا اے یا دھمکیاں دتیاں جاندیاں نیں۔ اوہ محسوس کر سکدے نیں کہ اوہناں کول مڑن لئی کدھرے وی محفوظ تھاں نئیں اے۔ 

P2: تے پینڈو علاقیاں یا زیادہ قدامت پسند پس منظر آلیاں عورتاں نوں اکثر سخت نتائج دا سامنا کرنا پیندا اے کیونکہ اصول سخت ہوندے نیں تے انصاف تک رسائی محدود ہوندی اے۔ جے تسی پاکستان وچ اک مذہبی یا ستائے جان آلی اقلیت او - تے فیر جے تسی افغان او تے ملک بدری دا خطرہ، یا توہین رسالت دا اک وی الزام، فوری موت دا مطلب ہو سکدا اے - کوئی ثبوت دی لوڑ نئیں - اس لیی انج دیاں دھمکیاں - جان لیوا ہو سکدیاں نیں۔ .

P1: اس دا ایہ مطلب نئیں کہ کوئی وی زیادتی دا مستحق اے۔ اس دا مطلب اے کہ ساڈے وچوں کجھ لوک اس گل دی بنیاد تے اضافی بوجھ چُکدے نیں کہ اسی کون آں تے کتھے رہنے آں۔ 

P2: تے ایہ سارے تجربے درست تے اہم ہن۔ چاہے تسی کسے شہر یا پنڈ چ ہوو، چاہے تسی جوان ہوو یا وڈے ہوو، چاہے تسی سدھے ہویا عجیب - تہاڈا تجربہ اہمیت رکھدا اے۔ جے تسی کسے اجہے ملک وچ او جتھے تسی اقلیتی او، تے تہانوں فکر ہو سکدی اے کہ تہاڈے استاد، دوست، تے ایتھوں تیکر کہ قانون نافذ کرن آلے ادارے وی، ایہ نئیں سمجھدے کہ تہانوں ایس زیادتی دا سامنا کیوں کرنا پے رہیا اے تے جے تہاڈا ٹبر تہاڈی مدد نئیں کر رہیا، تے انج کیوں ہو رہیا اے۔ ڈائاسپورا دے حصے دے طور تے،تہانوں اپنی کمیونٹی دے اندروں تے باہروں وی مدد حاصل نہ کرن دی دوہری رکاوٹ دا سامنا کرنا پے سکدا اے۔

P1: آؤ ہن اوہناں رکاوٹاں دے بارے چ گل کردے آں جہناں دا سامنا  سروائورز نوں مدد لین دی کوشش کردے ویلے کرنا پیندا اے۔ کیونکہ بدقسمتی نال، مدد حاصل کرنا اپنا اک چیلنج ہو سکدا اے۔ 

P2: بہت سارے سروائورزنوں بدنامی تے خوف دا سامنا کرنا پیندا اے۔ جے اسی بولدے آں تے سانوں اپنے ٹبر یا کمیونٹی ولوں سزا ملن دی فکر ہو سکدی اے۔ 

P1: ساڈے وچ، پولیس کول جانا اکثر "قابل احترام" چیز دے طور تے ویکھیا جاناچاہیےجہڑا خاندان نئیں کردے خاص طور تے جے اس وچ عورتاں شامل ہون۔ گھریلو تشدد؟ پولیس کول نہ جاؤ۔ جنسی حملہ؟ پولیس کول نہ جاؤ۔ فیر دوجے سروائورزدیاں کہانیاں نیں کہ اوہناں تے الزام لایا گیا، ساڈی پرائیویسی نوں توڑ دتا گیا، تے اوہناں نوں دوبارہ صدمہ پہنچایا۔ اوہ کیس جتھے پولیس نے زیادتی کرن آلے یا سروائوردے ٹبر نوں بلایا ہووے جدوں اوہنے اوہناں نوں دسیا ہووے کہ اوہ خفیہ طور تے اوہناں کول "میڈیشن" کرن لئی آ رہی اے۔ اس سب دا مطلب اے کہ زیادہ توں زیادہ سروائور کیلا محسوس کردے نیں تے قانون نافذ کرن آلے اداریاں تے انحصار کرن توں قاصر ہن۔ 

P2: بہت سارے لوک غیر رضامندی آلی تصویراں دی رپورٹ کرن لئی سوشل میڈیا پلیٹ فارمز تے ویب سائٹاں دا رخ کرن گے۔ لیکن ایہ ہمیشہ سمپل نئیں ہوندا۔ ایہ ایمبیڈڈ ہو سکدا اے پر سانوں اکثر پلیٹ فارم دی بے عملی دا سامنا کرنا پیندا اے۔ سانوں دسیا جاندا اے کہ ساڈیاں تصویراں کمیونٹی دی رہنما اصولاں دی خلاف ورزی نئیں کردیاں یا قانونی حداں تے پورا نئیں اتردیاں۔ 

P2: سانوں واقعی اک کشیدگی دا سامنا کرنا پے سکدا اے: قانونی کیس لئی ثبوتاں نو محفوظ رکھن دی لوڑ، لیکن نقصان دہ مواد نو فوری طور تے ہٹان دی خواہش وی۔

P1: تے پلیٹ فارم تے قانون نافذ کرن آلے اداریاں دوناں چ اکثر سست یا متضاد عمل ہوندے نے۔ ایہ تاخیر خطرے تے نقصان نو ودھا سکدی اے۔ ایہناں سارے چیلنجاں دا مطلب اے کہ ساڈے چوں بوہت سارے لوک الگ تھلگ محسوس کر سکدے نیں تے رپورٹنگ توں حوصلہ شکنی کر سکدے نیں۔ تے تسی شاید پہلی تھاں تے رپورٹ نئیں کرنا چاہندے – تسی صرف تصویراں نوں ختم کرنا چاہندے او۔ یا تسی ایہ یقینی بنانا چاہندے او کہ زیادتی کرن آلے (اں) نو نتائج دا سامنا کرنا پئے گا تے اوہ کسی ہور دے نال نئیں کردا۔ 

P2: کسی وی طرح، ایہ اوہناں نظاماں دی ناکامیاں نیں جہناں نوں ساڈی حفاظت کرنی چاہیدی اے۔ تصویر تے مبنی زیادتی وی بنیادی طور تے بدل سکدی اے کہ اسی اپنے جسماں وچ کیویں محسوس کرنے آں تے اسی اپنے آپ نوں کیویں ویکھنے آں۔ جدوں ساڈی شکل نوں ساڈے خلاف ہتھیار بنایا جاندا اے، تے ساڈے وچوں کجھ اپنی جلد وچ بے چینی محسوس کر سکدے نیں. اسی اپنی شکل بدل سکنے آں - والاں دا رنگ، وزن، لباس، اپنا ناں یا ایتھوں تیکر کہ سوشل میڈیا پروفائل وی - ایس امید نال کہ سانوں تسلیم کیتا جائے گا۔ 

P1: دوجے لوک شیشے یا تصویراں توں بالکل پرہیز کر سکدے نے۔ اسی اپنی نام نہاد 'ناقصیاں' تے ہائپر فکس دی وجہ تو محسوس کر سکنے آں کہ ساڈے جسم نے سانوں کسے طرحاں دھوکہ دتا اے۔

P2: تے اسی اپنے آپ دی قدر دے احساس نال ڈوہنگی جدوجہد کر سکنے آں، اپنے آپ، اپنے فیصلے، اپنے فیصلیاں تے شک کر سکنے آں۔ زیادتی ساڈی شناخت نو ہلا سکدی اے۔

P1: پر تہاڈے جسم نے کجھ وی غلط نئیں کیتا۔ تہاڈی تعریف کسے ہور ولوں شیئر کیتیاں گئیاں تصویراں نال نئیں کیتی جاندی۔ تسی ایس زیادتی توں بوہت زیادہ او۔ 

P2: تے اپنے آپ دے نال اوس تعلقات نو دوبارہ تعمیر کرنا - ساڈا جسم، ساڈی خود اعتمادی، ساڈی شناخت - شفا یابی دے سفر دا حصہ اے۔ اس چ ویلہ لگدا اے، تے ایہ ٹھیک اے۔

P1: بہت سارے سروائورزنوں تصویر تے مبنی زیادتی دے بعد لوکاں تے اعتبار کرنا وی اوکھا لگدا اے — تے ایہ گل مکمل طور تے سمجھ آندی اے۔

P2: جدوں کوئی ساڈی رازداری دی خلاف ورزی کردا اے، تے انج لگدا اے کہ اسی کسے تے انحصار نئیں کر سکدے۔ اسی نویں رشتیاں تے عدم اعتماد دا اندازہ لا سکنے آں، سانوں کیویں سمجھیا جاندا اے ایس بارے انسیکیور محسوس کر سکنے آں، یا مدد قبول کرنا اوکھا محسوس کر سکنے آں۔

P1: ساڈے ذہناں چ سوال چل سکدے نیں: ایہ بندہ میرے چ دلچسپی کیوں رکھدا اے؟ کی اوہ میریاں تصویراںسرچ کر رئے نے؟ میں اوہناں نوں کدوں دساں کہ کی ہویا؟

P2:لیکن اعتبار دوبارہ کیتا جا سکدا اے ، لیکن اپنا ٹیم آن تے، تے انا لوکاں تے جہرے اپنے عمل تو شو کردے نے کے او سادی باؤنڈریا یعنی حدود سمجھدے نے.

P1: لیکن ایتھے اک امید افزا گل اے جہنوں اسی شئیرکرنا چاہنے آں۔ ایہناں سارے چیلنجاں دے باوجود، اسی مزاحمت، اعتماد تے حمایت دے کئی قصے وی سنے ہن۔ 

P2: بہت سارےسروائور الزام لان توں انکار کر رئے نیں، ایہ منن توں انکار کر رئے نیں کہ اسی اپنی تصویراں دے استعمال دے ذمہ دار آں۔

P1: کجھ سروائورزنے ٹبراں تے دوستاں نو بیان کیتا جنہاں نے اوہناں دی گل سنی، اوہناں تے یقین کیتا، تے بغیر کسی فیصلے دے مدد حاصل کرن چ اوہناں دی مدد کیتی۔ اسی ہرسروائور لئی ایہ چاہنے آں، تے اپنے طریقے نال، اسی کسے دوست، کزن، ساتھی یا اجنبی لئی وی اوہ بندہ ہو سکنے آں۔ اسی کسے ہور دی گل سنن لئی محفوظ تھاں بن سکنے آں، اوہناں نوں دسن لئی کہ ایہ اوہناں دی غلطی نئیں اے، بھاویں ساڈے کول بوہت سارے لوک ساڈے لئی ایہ کم نئیں کردے۔ جدوں اسی ویکھنے آں کہ لوک مشہور شخصیتاں یا مشہور لوکاں نال زیادتی کردے نیں، تے اسی اپنے اپنے حلقیاں وچ اوہناں دے حق وچ کھڑے ہو سکنے آں تے اوہناں دے نقصان نوں گھٹ توں گھٹ نئیں کر سکنے آں۔

P2: ایہ سچ اے کہ تبدیلی ممکن اے۔ ایتھے یکجہتی، دیکھ بھال تے بااختیار بنان دی ودھدی ہوئی ریت اے۔

P1: سروائوراپنے حقوق دا دعویٰ کر رئے نیں، نقصان دہ اصولاں نو چیلنج کر رئے نیں، تے اپنی داستاناں تے دوبارہ کنٹرول حاصل کر رئے نیں۔

P2: تسی ایس وچ اکلے نئیں او۔ تے تسی بے بس نئیں او۔

P1: ہنڑ، آؤ ایس بارے گل کرئیے کہ وڈے پیمانے تے کی تبدیل کرن دی لوڑ اے۔ کیونکہ انفرادی ہیلنگ ضروری اے، لیکن سانوں نظامی تبدیلی دی وی لوڑ اے۔ 

P2:   جنہاں سروائورز تے ماہرین دا انٹرویو کیتا گیا سی انا نے واضح تبدیلیاں دی نشاندہی کتی۔ پہلا،پالیسی سازاں تے قانون سازاں لئی۔ 

P1: قوانین نو غیر عریاں تے ثقافتی طور تے  انٹیمیٹ تصویراں دا احاطہ کرن دے لیی ودھاون دی لوڑ اے۔ اوہناں نوں ایہہ منن دی لوڑ اے کہ شیئر کرن دیاں دھمکیاں - اصل شیئرنگ دے بغیر وی - بدسلوکی دی اک شکل اے۔

 P2: کوئی وی غیر رضامندی نال شیئرنگ جہڑی کسے دی وقار، رازداری، تندرستی یا حفاظت نوں نقصان پہنچاندی اے، اس نوں جرم قرار دتا جانا چاہیدا اے، قطع نظر اس دے کہ کونٹینٹ کی اے۔ 

P1: پولیس، پراسیکیوٹرز، تے ججاں نو ٹیک دی سہولت نال صنفی تشدد، صنفی حساسیت، تے ٹروما انفورمڈ ردعمل دے بارے چ بہتر تربیت دی لوڑ اے۔ 

P2: تے ایتھےسروائورز تے مرکوز رپورٹنگ دے طریقہ کار تے تیز رفتار نظام ہون دی لوڑ اے۔ ایڈہاک ردعمل نئیں، بلکہ معیاری نظام جہڑے ہر اک لئی کم کردے نے۔

 P1: ٹیکنالوجی پلیٹ فارماں لئی، تبدیلیاں وی واضح لوڑ ہن۔ کمیونٹی گائیڈ لائنز نو ثقافتی طور تے مخصوص نقصان دی شکلاں دی عکاسی کرن دی لوڑ اے۔

 P2: مقامی زباناں وچ رپورٹنگ دے ایکسیسیبل مینز دی لوڑ اے، جس وچ رپورٹ کرن دے طریقے تے اگے کی ہوندا اے ایس بارے واضح معلومات ہون۔

 P1: مواد دی ماڈریشن ٹیماں تے اے آئی سسٹم نو ثقافتی طورتوں ریلیوینٹ ہون دی لوڑ اے۔ اوہناں نوں ایہہ سمجھن دی لوڑ اے کہ نقصان صرف عریانیت نال نئیں اے۔

 P2: پلیٹ فارماں نو واضح، تیز مواد ہٹان دے عمل دی لوڑ اے۔ تے انہاں نو قابل اعتماد شراکت دار چینلز اچ سرمایہ کاری کرن دی لوڑ اے جہناں نو سروائوراستعمال کر سکدے نے۔ 

P1: تے کمیونٹیز تے سول سوسائٹی دی تنظیماں لئی، کم چ شعور پیدا کرنا شامل اے کہ تصویراں تے مبنی زیادتی صرف جنسی تصویراں دے بارے چ نئیں اے۔

 P2: سانوں عورتاں تے کڑیاں لئی ڈیجیٹل لٹریسی تے آن لائن حفاظتی وسائل نو فروغ دین دی لوڑ اے۔

 P1: تے سانوں سروائورزدی اگوائی تے کمیونٹی تے مبنی سپورٹ نیٹ ورکس نو مضبوط کرن دی لوڑ اے۔ اوہ تھاواں جتھےسروائور اوہ مدد، دیکھ بھال تے یکجہتی پا سکدے نیں جہدی سانوں لوڑ اے۔ 

P2: ایہ ساری تبدیلی ضروری اے۔ تے ایہ سب کجھ ممکن اے۔

 P1: جدوں اسی وڈیاں تبدیلیاں لئی کم کرنے آں، تے کجھ اقدامات وی ہوندے نیں جہڑے اسی اپنے لئی چُک سکنے آں جدوں اسی تیار محسوس کرنے آں۔ ساڈا ڈو اِٹ یور سیلف آن لائن سیفٹی گائیڈ ایس بارے بہت زیادہ تفصیل نال جاندا اے پر اسی ایتھے کجھ گلاں دا ذکر کراں گے۔

P2: پلیٹ فارماں نو واضح، تیز مواد ہٹان دے عمل دی لوڑ اے۔ تے انہاں نو قابل اعتماد شراکت دار چینلز اچ سرمایہ کاری کرن دی لوڑ اے جہناں نوسروائور استعمال کر سکدے نے۔

 P1: تے کمیونٹیز تے سول سوسائٹی دی تنظیماں لئی، کم چ شعور پیدا کرنا شامل اے کہ تصویراں تے مبنی زیادتی صرف جنسی تصویراں دے بارے چ نئیں اے۔

 P2: سانوں عورتاں تے کڑیاں لئی ڈیجیٹل خواندگی تے آن لائن حفاظتی وسائل نو فروغ دین دی لوڑ اے۔

 P1: تے سانوں  سروائورزدی اگوائی تے کمیونٹی تے مبنی سپورٹ نیٹ ورکس نو مضبوط کرن دی لوڑ اے۔ اوہ تھاواں جتھےسروائور اوہ مدد، دیکھ بھال تے یکجہتی پا سکدے نیں جہدی سانوں لوڑ اے۔

 P2: ایہ ساری تبدیلی ضروری اے۔ تے ایہ سب کجھ ممکن اے۔

 P1: جدوں اسی وڈیاں تبدیلیاں لئی کم کرنے آں، تے کجھ اقدامات وی ہوندے نیں جہڑے اسی اپنے لئی چُک سکنے آں جدوں اسی تیار محسوس کرنے آں۔ ساڈا ڈو اِٹ یور سیلف آن لائن سیفٹی گائیڈ ایس بارے بہت زیادہ تفصیل نال بیان کردہ اے پر اسی ایتھے کجھ گلاں دا ذکر کراں گے۔۔

P2: اس چ ڈیجیٹل حداں ورگی شیواں شامل نیں - ایہ فیصلہ کرنا کہ ساڈے لیی آن لائن کی محفوظ لگدا اے، اسی کی شیئر کرنے آں، تے کس دے نال۔ مثال دے طور تے، ساڈی تصویراں پوسٹ کرن توں پہلاں کلوزڈ فرینڈز کرنا، یا نوٹیفکیشن بند کرنا۔ 

P1:تے ڈیجیٹل سیلف کیئر - سوشل میڈیا توں وقفے لینا، اپنے اکاؤنٹس نو مضبوط پاس ورڈ نال محفوظ کرنا، تے ڈیجیٹل پلیٹفارمز تے محفوظ محسوس کرن لئی جو کجھ سانوں چاہیدا اے اوہ کرنا۔ سوشل میڈیا تے واپس آن لئی ہم عمراں دا دباؤ بہوں زیادہ ہو سکدا اے۔ جدوں تسی تیار ہو جاؤ تے جے تسی چاہو تے واپس آؤ۔ 

P2: ایہ تہاڈی ذمہ داری نئیں اے کہ تُسی بدسلوکی نوں روک سکو۔ لیکن جدوں تسی تیار ہو جاؤ تے اوہ کجھ کنٹرول دوبارہ حاصل کرن دے اوزار ہو سکدے نے۔ 

P1:  گل موکان تو پہلا، اسی تہاڈے کول واپس آنا چاہنے آں—اوہ بندہ جہڑا ایس ویلے سُن رہیا اے۔ اسی کجھ سچائیاں

دسنا چاہنے آں جہناں نوں اسی امید کرنے آں کہ تسی سمجھ سکو گے۔ 

P2: پہلا: جو کجھ ہویا اوہدے لئی تُسی قصوروار نئیں او۔ زیادتی کرن آلے نے تہانوں نقصان پہنچان دا انتخاب کیتا۔ اوہ انتخاب اوہناں دا اے، تہاڈا نئیں۔ 

P1: دوجا: اس گل نال کوئی فرق نئیں پیندا کہ تسی کی پایا سی، تسی کتھے سی، تسی کس تے اعتبار کیتا سی، یا تسی کیہڑیاں تصویراں شیئر کیتیاں سن۔ ایہناں چوں کوئی وی زیادتی نو تہاڈی غلطی نئیں بناندا۔ 

P2: تیجا: تہاڈے احساسات درست ہن۔ جدوں صدمہ سانوں متاثر کردا اے، تے ساڈے احساسات شدت دیاں لہراں چ آ سکدے نیں۔ چاہے تسی غصے، خوف، شرمندگی، الجھن، بے حس، یا ایہ سب اکو واری محسوس کردے او—تہاڈے احساسات اہمیت رکھدے ہن۔ 

P1: چوتھا: تصویر تے مبنی زیادتی حقیقی زیادتی اے۔ ایہ کوئی اجہی شے نئیں جہنوں گھٹ توں گھٹ کیتا جائے یا ساڈے لئی ایہ محسوس کرنا کہ ساڈے تجربے کسے نہ کسے طرحاں "کم" نیں۔ پی ٹو: پنجواں: تسی حمایت دے مستحق او، فیصلے دے نئیں۔ تُسی یقین کرن دے مستحق او۔ تسی حفاظت تے احترام دے مستحق او۔ 

P1: چھیواں:ہیلنگ ممکن اے۔ ایس تے ویلا لگ سکدا اے۔ تے ہیلنگ اوہو جئی لگ سکدی اے جیویں تہانوں ویکھن دی لوڑ اے۔ 

P2: ستویں: تسی اکلے نئیں او۔ بہت ساریاں دوجیاں عورتاں/بچیاں نے اوہ تجربہ کیتا اے جہڑا تسی گزر رئے او۔ کجھ لوک نیں جہڑے تہانوں سمجھدے نیں تے تہوادہ ساتھ دینا چاہندے نیں۔ 

P1: تے آخر چ: تسی اپنی کہانی آپ بیان کرن دے مستحق او۔ ایہ زیادتی تہاڈے نال ہون آلی شے اے، لیکن ایہ نئیں کہ تسی کون او۔ 

P2: اسی ایہ مننا چاہنے آں کہ کئی کمیونٹیز وچ، ایہناں معاملات دے بارے وچ کھل کے گل کرنا اوکھا یا خطرناک وی ہو سکدا اے۔ 

P1: اگر تہاڈے لی کھل کے سپورٹ تک رسائی حاصل کرنا محفوظ نئیں اے، تے مہربانی کر کے پہلے اپنے آپ نو محفوظ کرو۔ جدوں ایہ محفوظ ہووے تے تسی ایہناں وسائل تے واپس آ سکدے او۔ 

P2: تے جے تہانوں فوری مدد دی لوڑ اے، تے مہربانی کر کے اوہناں تنظیماں نال رابطہ کرو جہڑیاں تصویراں تے مبنی زیادتی تے ایہدے حقیقی اثرات نوں سمجھدیاں نیں۔ اسی سیشن نوٹاں وچ سپورٹ سروسز تے اپنی گلوبل ڈائریکٹری دے بارے وچ معلومات شامل کراں گے۔ 

P1:تُسی اہمیت رکھدے او۔ تہاڈی حفاظت اہم اے، تے تہاڈی ہیلنگ اہم اے۔ 

P2: اج ایتھے آن تے سنن لئی تہاڈا بہوں شکریہ۔ 

P1: اسیں ختم کرن توں پہلاں، آؤ اکٹھے اک آخری گراؤنڈنگ  ایکسرسائزکرئیے۔ گراؤنڈنگ ایکسرسائززسانوں اپنے باقی دن توں پہلاں طے کرن چ مدد کر سکدیاں نیں۔ 

P2: جے تہانوں آرام دہ لگدا اے، تے اک ہتھ اپنے دل تے تے اک ہتھ اپنے ڈھڈ تے رکھو۔ اپنیاں اکھاں بند کرو یا اپنی نظر ریلیکس کرو۔ 

P1: اپنے ساہ نو اندر تے باہر ہوندیاں محسوس کرو۔ اپنے ہتھ نو اپنے ڈھڈ تے چڑھدے تے ڈگدے ویکھو۔ 

P2: اپنے آپ نوں چپ چاپ یا اُچی آواز چ کہو:"میں ایتھے آں۔ میں اکلا نئیں آں۔ میں کافی آں۔ میرے لئی سہارا اے": اک ہور ڈوہنگا ساہ لوو۔ تے جدوں تسی تیار ہو جاؤ، تے ہولی ہولی اپنیاں اکھاں کھولو۔ 

P2: سانوں تہاڈے ایتھے ہون تے فخر اے۔ مہربانی کر کے اپنے آپ دا چنگا خیال رکھو۔ ایہہ ساڈے بلوم کورس دی بنیاد تے اک چھوٹا سیشن سی جہنوں تسی ہُن وی ساڈی ویب سائٹ تے لے سکدے او۔ 

P1: جدوں تک اسی فیر نئیں ملدے، تہانوں سکون تے شفا ملے۔

‍